matematik_islemleri

matematik_islemleri, temel matematik işlemlerini Türkçe adlı kısa yöntemlerle yapmayı sağlayan küçük bir Python kütüphanesi. Toplama ve çıkarmadan faktöriyel, permütasyon, logaritma ve trigonometrik fonksiyonlara kadar uzanan işlemleri tek bir sınıfta topluyor. Buna ek olarak vergi dahil ve vergi hariç fiyat hesaplayan iki yöntem de içeriyor. 2023 yılının Kasım ayında yazdım.

Amaç

Python'a yeni başlayan ve İngilizce terimlere henüz alışmamış öğrenciler için math.factorial ya da math.comb gibi adlar ilk başta anlamsız görünebiliyor. Bu kütüphaneyi, aynı işlemleri faktoriyel, kombinasyon ve karekok_alma gibi Türkçe adlarla yapabilmek ve kodun ne yaptığını ilk okumada anlaşılır kılmak için hazırladım.

Nasıl çalışır

Kütüphanede m adında tek bir sınıf var. Sınıf, üzerinde işlem yapılacak sayıyla oluşturuluyor; örneğin m(20). Ardından bu nesnenin yöntemleri çağrılıyor. m(20).toplama(10) yazıldığında 30 sonucu dönüyor. İki sayıyla çalışan yöntemler toplama, çıkarma, çarpma, bölme, üs alma, mod alma, permütasyon, kombinasyon ve logaritma. Tek sayıyla çalışanlar ise faktöriyel, karekök alma ve verilen açının sinüs, kosinüs ve tanjant değerlerini birlikte döndüren trigonometrik fonksiyonlar.

Yöntemlerin çoğu detay adında isteğe bağlı bir parametre alıyor. Bu parametre True verildiğinde sonuç, önüne işlemin adı eklenerek döndürülüyor; böylece ekranda "Toplama: 30" gibi açıklamalı bir çıktı elde ediliyor. Geçersiz bir değer verildiğinde program durmuyor, bunun yerine Türkçe bir hata mesajı dönüyor. Sıfıra bölme de ayrıca kontrol ediliyor.

Vergi yöntemleri ticari hesaplar için eklendi. vergi_dahil_fiyat, vergi dahil bir fiyattan ve vergi oranından yola çıkarak vergisiz fiyatı ve vergi tutarını hesaplıyor. vergi_haric_fiyat ise vergisiz fiyata vergiyi ekleyip toplamı buluyor. İki yöntemde de yuvarlama basamağı parametre olarak verilebiliyor.

Öne çıkan özellikler

• Bütün işlemler Türkçe adlı yöntemlerle yapılıyor.
• Hatalı girişlerde program çökmüyor, anlaşılır bir Türkçe mesaj dönüyor.
• İsteğe bağlı açıklamalı çıktı, sonuçların ekranda okunmasını kolaylaştırıyor.
• KDV gibi oranlı vergilerin hesaplanması için hazır yöntemler bulunuyor.

Teknik altyapı

Kod tek bir Python dosyasından oluşuyor ve yalnızca standart kütüphanedeki math modülünü kullanıyor. Permütasyon ve kombinasyon için kullanılan math.perm ve math.comb fonksiyonları nedeniyle Python 3.8 veya üzeri gerekiyor. Girdiler hesaplamadan önce tam sayıya çevrildiği için ondalıklı sayılar işlemden önce tam sayıya iniyor. Sonuçlar metin olarak döndürülüyor.

Kullanım alanları

• Python derslerinde sınıf, nesne ve yöntem kavramlarını Türkçe adlarla anlatırken örnek olarak kullanılabilir.
• Basit hesap makinesi uygulamaları yazan öğrenciler için başlangıç noktası olabilir.
• Fiyat ve vergi hesaplarının nasıl yapıldığını göstermek için küçük bir örnek sunuyor.